لوله پلیکا (یا همان لوله PVC) یکی از پرکاربردترین لولهها در تاسیسات ساختمانی، آبرسانی، تهویه و برقکشی است. در بسیاری از موارد، برای عبور لوله از گوشهها یا ایجاد مسیر دلخواه، نیاز داریم لوله را خم کنیم. اما خمکردن لوله پلیکا بدون شکستن یا آسیب، نیازمند دانستن چند ترفند ساده اما کلیدی است. در این مقاله به شما یاد میدهیم که چگونه چگونه لوله پلیکا را خم کنیم بدون ترکخوردگی، ذوب شدن یا شکستگی، بهراحتی و در منزل یا کارگاه .
آیا همه لولههای پلیکا قابل خم شدن هستند؟
نه دقیقاً. پیش از شروع باید بدانید:
- لولههای نازکتر (جداره سبک) برای خمکاری بهترند.
- لولههای قطر بالا یا با ضخامت زیاد سختتر خم میشوند و ممکن است در حین کار ترک بخورند.
- لولههای فشار قوی برای این کار مناسب نیستند و باید از اتصالات زانویی استفاده شود.
بنابراین، اگر هدف شما خمکردن در مسیرهای ساده و کوتاه است، لولههای سبکتر و با قطر ۲۰ یا ۲۵ میلیمتر گزینه مناسبی هستند.
ابزار مورد نیاز برای خمکردن لوله پلیکا
قبل از شروع، این وسایل را آماده کنید:
- سشوار صنعتی یا هیتر (دمای بالا نیاز است، سشوار معمولی جواب نمیدهد)
- فنر خم کن داخلی یا فنر خارجی مخصوص لوله پلیکا
- دستکش کار نسوز
- ماژیک برای علامتگذاری
- متر و شابلون یا قالب خم
🔸 اگر به فنر خمکن دسترسی ندارید، میتوانید از ماسه خشک (روش سنتی) استفاده کنید که در ادامه توضیح داده میشود.
روش اول: خم کردن لوله پلیکا با فنر مخصوص و حرارت
این روش ایمنترین و دقیقترین راه خمکاری است و برای برقکارها و لولهکشها بسیار رایج است.
مراحل گامبهگام:
1. محل خم را علامت بزنید
با ماژیک، نقطهای که قرار است خم شود را مشخص کنید.
2. فنر را داخل لوله بگذارید
اگر فنر داخلی دارید، آن را داخل لوله قرار دهید. این کار باعث میشود لوله هنگام گرم شدن، دفرمه نشود و گردی خود را حفظ کند.
3. شروع به گرمکردن کنید
با فاصله حدود ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر، سشوار صنعتی یا هیتر را روی بخش مشخصشده بگیرید. لوله را بهطور مداوم بچرخانید تا حرارت بهصورت یکنواخت به تمام سطح برسد.
🔻 دمای مطلوب برای نرم شدن PVC حدود ۱۳۰ تا ۱۵۰ درجه سانتیگراد است.
4. لوله را خم کنید
وقتی لوله نرم شد (احساس انعطاف پیدا کرد)، آن را به آرامی با دست یا روی شابلون خم کنید. اگر دستکش نسوز دارید، بهتر است استفاده کنید.
5. مدت کمی نگه دارید تا خنک شود
بعد از خم کردن، لوله را در همان حالت نگه دارید تا سرد شود و شکل خود را حفظ کند.
6. فنر را خارج کنید
حالا فنر بهراحتی از داخل خارج میشود.
روش دوم: استفاده از ماسه خشک برای خمکاری سنتی
اگر به دنبال روشی دیگر هستید که چگونه لوله پلیکا را خم کنیم . روش دوم را به شما می گوییم این روش برای شرایطی است که فنر مخصوص ندارید و بیشتر در کارگاهها یا برای پروژههای ساده استفاده میشود.
مراحل:
- انتهای لوله را با چسب نواری یا پلاستیک ببندید.
- لوله را با ماسه خشک و بدون رطوبت تا محل خم شدن پر کنید.
- انتهای دیگر لوله را هم ببندید تا ماسه بیرون نریزد.
- محل خم را با حرارت سشوار صنعتی گرم کنید.
- به آرامی لوله را خم کرده و چند ثانیه در همان حالت نگه دارید.
- بعد از خنک شدن، ماسه را تخلیه و سرهای لوله را باز کنید.
💡 ماسه باعث میشود لوله هنگام گرم شدن، دیوارهاش جمع نشود و حالت گرد حفظ شود.
نکات مهم و ترفندهای حرفهای در خمکاری لوله پلیکا
✅ برای خمهای تیز، بهتر است از دو خم ملایم پشتسرهم استفاده کنید تا فشار ناگهانی به لوله وارد نشود.
✅ هرگز لوله را بیش از حد گرم نکنید چون باعث ذوب شدن یا سوختن سطح آن میشود.
✅ برای خمهای بزرگ و با شعاع بیشتر، از قالب چوبی یا فلزی استفاده کنید تا فرم دقیق حفظ شود.
✅ برای پروژههای ظریف (مثل داکتکشی در دیوار)، از لولههای سفید رنگ و نازک استفاده کنید که راحتتر خم میشوند.
✅ بعد از خنک شدن کامل، میتوانید با کاتر یا اره، لبههای اضافی را صاف و مرتب کنید.
چه زمانی نباید لوله را خم کنیم؟
در بعضی شرایط بهتر است اصلاً لوله را خم نکنید:
- اگر مسیر از زاویههای خیلی تیز عبور میکند.
- اگر لوله تحت فشار بالا خواهد بود (مثلاً در مسیر آب با فشار زیاد).
- اگر ضخامت دیواره زیاد است (مثلاً لولههای صنعتی یا آببر PVC).
- اگر قرار است لوله در معرض آفتاب یا گرمای زیاد قرار گیرد (ممکن است تغییر شکل دهد).
در این موارد، بهتر است از اتصالات استاندارد مانند زانویی ۹۰ درجه، زانویی ۴۵ درجه یا رابط استفاده کنید.
نتیجهگیری
خمکردن لوله پلیکا با چند ابزار ساده و رعایت چند نکته، کار دشواری نیست. اگر از سشوار صنعتی، فنر مخصوص یا ماسه خشک استفاده کنید، بهراحتی میتوانید مسیر لولهکشی را بدون نیاز به زانو و اتصالات اضافه، بهینه و حرفهای کنید.
این مهارت در پروژههای ساختمانی، نصب برق، تهویه، آبرسانی و حتی کارهای هنری و دکوری میتواند بسیار مفید باشد. کافیست اصول را بدانید، تمرین کنید و دمای مناسب را رعایت کنید تا نتیجهای دقیق و تمیز بگیرید. امیدوارم پاسخ اینکه چگونه لوله پلیکا را خم کنیم را کامل گرفته باشید.
بدون دیدگاه